Wat kan een notaris voor U doen?

1. Inleiding

2. Familierecht

3. Erfrecht

4. Onroerende goederen

  1. Kopen - Verkopen
    • uit de hand
      verkoopsovereenkomst
    • openbaar
    • Voor of na het huwelijk?
    • Aanwas - tontine - gekruist vruchtgebruik
  2. Huren
    • huur van een woning
    • handelshuur
    • pacht
  3. Opstal - erfpacht - natrekking

5. Vennootschappen

Geschikte vorm - hoe oprichten? - kleine en middelgrote ondernemingen - overdracht


1. Inleiding

1.1 Benoeming - organisatie

Notaris wordt men niet zo maar.
Na het secundair onderwijs volgen 5 jaar rechten en 1 jaar specialisatie in het notariaat aan een universiteit.
Na een stage van 3 jaar kan men een examen afleggen om kandidaat-notaris te worden.
Om tot notaris te kunnen worden benoemd moet een kandidaat-notaris ten slotte slagen in een vergelijkend examen.
De Koning benoemt de notaris die daarna op de rechtbank van eerste aanleg zijn eed aflegt en belooft zijn ambt nauwgezet en eerlijk te zullen vervullen.
Naast het eigenlijke opstellen en verlijden van akten (dit is rechtskracht verlenen aan overeenkomsten tussen partijen), verleent de notaris diensten en voorkomt conflicten.
Ons land telt 1.250 notarissen die per provincie zijn gegroepeerd.

1.2 Wat kost het?

Voor het opstellen van een notariële akte waarbij de notaris optreedt als openbaar ambtenaar, zijn de honoraria opgenomen in een Koninklijk Besluit.
Hierin worden 13 verschillende tarieven vermeld, toepasselijk op verschillende notariële akten.
Deze wettelijk vastgestelde tarieven moet iedere notaris eerbiedigen.
Hij mag geen hoger honorarium aanrekenen en ook geen kortingen toestaan.
De kosten dienen betaald te worden ten laatste bij de ondertekening van de akte.
Naast het ereloon zijn in de tarieven ook de registratie- en administratiekosten begrepen.
Van het honorarium dient de notaris de algemene kosten van zijn kantoor te betalen alsook het loon van zijn medewerkers.
In vele gevallen zult u zonder vergoeding raad kunnen bekomen voor talrijke nevenaspecten.

1.3 Vrije keuze van notaris

Bij de meeste akten heeft elke erbij betrokken partij de mogelijkheid een eigen notaris te kiezen zonder dat dit een verhoging van de onkosten voor gevolg heeft (elk der notarissen krijgt dan een deel van het ereloon).
De notariële voorschriften bepalen welke notaris de akte moet opmaken.
De andere houdt toezicht.

2. Familierecht

2.1 Geboorte

Kinderen staan hoog en sterk op de erfladder en sluiten andere erfgenamen uit.
De moeder is altijd bekend.
De (vermoedelijke) vader kan eventueel tot ontkenning van het kind overgaan.
Hoe dient dit te gebeuren?
Wat zijn de gevolgen?

2.2 Adoptie

Hoe verloopt een adoptie en welke vorm best kiezen?
Een volle adoptie breekt met alle oude familiebanden en heeft als gevolg dat het kind helemaal opgenomen wordt in het nieuwe gezin.
De gewone adoptie beperkt zich tot het scheppen van een enkele band tussen diegene die adopteert en het kind.
In vele gevallen zal er ook nog een toestemming nodig zijn, hetzij van de oorspronkelijke, hetzij van de nieuwe familieleden, hetzij van beiden.

2.3 Ontvoogding

Instelling die toelaat vór de meerderjarigheid bepaalde handelingen rechtsgeldig te stellen.
Vermits men op 18-jarige leeftijd meerderjarig is, heeft de ontvoogding enigszins aan belang ingeboet.

2.4 Huwelijk

Hoe oud moet men zijn om te huwen?
Wordt er nog een onderscheid gemaakt tussen man en vrouw?
Moeten de ouders akkoord gaan met het voorgenomen huwelijk?
Is het nog nodig een contract op te stellen?
De wet is ingrijpend veranderd, zeker op het vlak van de bescherming van de langstlevende echtgenoot.
Toch hebben toekomstige echtgenoten er alle belang bij om voor hun huwelijk even bij de notaris langs te lopen.
Voor de enen zal een contract van zuivere scheiding van goederen aangewezen zijn, anderen weer zullen een inbreng in het gemeenschappelijk vermogen nodig hebben of een voorziening bij overlijden.

2.5 Ongehuwd samenleven

Een nieuwe vorm van elkaar leren ontdekken, een aanloopperiode naar een huwelijk of een gedwongen oplossing voor personen van éénzelfde geslacht.
In alle situaties zoeken de partners bescherming tijdens hun relatie, een geruststelling voor het geval één van beiden zou overlijden of de één de ander zou verlaten.
Heeft het zin een samenlevingsovereenkomst op te stellen en welke garanties biedt deze?
Het notariaat heeft voldoende vindingrijkheid aan de dag gelegd om ook een dergelijke overeenkomst rechtsgeldig af te sluiten.

2.6 Echtscheiding

Niet elk huwelijk wordt door overlijden ontbonden.
Huwelijksproblemen zijn niet nieuw.
Altijd is het gras elders groener geweest.
Maar kom, voor de familie en de buren bleef men "bijeen".
Thans bestaat er minder schroom en zal men vlugger de stap naar de scheiding zetten.
Indien mogelijk is de echtscheiding bij onderlinge toestemming de aangewezen weg.
Zonder elkaar de schuld te geven, kunnen echtgenoten een einde stellen aan hun huwelijk, na vooraf zelf een materiële en familiale regeling te hebben opgesteld.
Is een echtscheiding bij onderlinge toestemming niet mogelijk, dan zal via de advocaat de echtscheiding op grond van bepaalde feiten aan de rechter worden gevraagd, waarna de notaris, aangesteld door de rechtbank, een voorstel tot verdeling van de materiële bezittingen zal opmaken.

3. Erfrecht

3.1 Erfopvolging

Ouders met bergen schuld en kinderen die zich de vraag stellen of zij de nalatenschap reeds tijdens het leven van hun ouders kunnen verwerpen.
Dit kan niet, omdat er dan nog geen nalatenschap is.
Hoe zich dan veilig stellen?
Kunnen anderzijds ouders hun kind(eren) onterven?
Niet helemaal, wel voor een gedeelte.
Kinderen kunnen nu eenmaal niet volledig onterfd worden.
En onze ouders, zusters en broers, erven die van ons?
Vele vragen waarop het antwoord totaal verschilt al naar gelang men al dan niet gehuwd is.

3.2 Testament

De wet bepaalt wie onze erfgenamen zijn.
Maar moeten wij dit zomaar aanvaarden, kunnen wij zelf onze erfgenamen niet kiezen?
Wanneer wij geen afstammelingen hebben en ook geen ouders, grootouders of overgrootouders, mogen wij ons ganse vermogen geven aan wie wij willen?
Dit moet dan wel bij testament gebeuren.
Er bestaan drie soorten:

Inhoud, opstelling en formulering zijn zeer belangrijk.
Vele testamenten kunnen niet uitgevoerd worden omdat zij niet in de juiste vorm werden opgesteld of wegens hun onzorgvuldige formulering.

3.3 Schenking - toebedeling

Indien echtgenoten elkaar meer willen geven dan het gedeelte dat de wet voorziet, kunnen zij dit niet enkel realiseren door middel van een testament, maar ook bij schenking.
Deze kan reeds opgenomen zijn in hun huwelijkscontract of later opgemaakt worden als afzonderlijke akte.
Voor echtgenoten zonder kinderen is een schenkingsakte een zeer bruikbaar instrument om ook de persoonlijke goederen aan elkaar te geven.
Wanneer er kinderen zijn kan, mits een clausule of latere akte van toebedeling, het gehele gemeenschappelijk vermogen aan de langstlevende echtgenoot toekomen.
Wat nu te kiezen?
Vele factoren spelen een rol zoals het type huwelijkscontract, de samenstelling van de familie en de oorsprong van de goederen.
De fiscale gevolgen mogen evenmin uit het oog verloren worden.
Ook bij een toebedeling dienen rechten (belastingen) te worden betaald.

3.4 Schenking tijdens het leven

Moeten wij wachten tot ons overlijden, om onze erfgenamen iets te geven?
Zeker niet.
Gelden, effecten en meubelstukken kunnen van hand tot hand gaan. Op zo'n handgifte zijn geen scheningsrechten verschuldigd (en indien de schenker nog 3 jaar leeft na de handgift, zijn hierop ook geen successierechten verschuldigd).
Voor onroerende goederen is steeds een notariële akte vereist, waarbij schenkingsrechten moeten betaald worden die even hoog zijn als successierechten.
Voor ieder geval apart zal de notaris nagaan of een schenking kan en eventueel lonend is.

3.5 Aangifte van nalatenschap

Na een overlijden zendt de ontvanger der registratie in vele gevallen aan de familie van de overledene een brief waarin hij vraagt een aangifte van nalatenschap in te dienen voor een bepaalde datum.
Deze aangifte omvat een opgave van alle bezittingen van de overledene.
Van de activa mogen de nog te betalen rekeningen en begrafeniskosten worden afgetrokken.
Verder moeten een aantal verklaringen opgenomen worden die onder meer betrekking hebben op

Een juiste redactie en een nauwkeurige waardering van de activa zullen de erfgenamen niet alleen veel rompslomp, maar mogelijk ook veel kwaad geld besparen.

3.6 Vereffening - verdeling

Na het fiscale aspect - het indienen van de aangifte van nalatenschap - komt de vereffening en de verdeling.
Het nagelaten vermogen moet toekomen aan en verdeeld worden onder de wettelijke of aangestelde erfgenamen.
Een opdracht die nauwgezetheid en eerlijkheid vereist en soms ook veel tact omdat het dikwijls gaat om een delicate zaak waarin veelal gevoelens meespelen.
Gebeurlijk dienen vooraf tegoeden bij een bankinstelling te worden opgevraagd, roerende en onroerende goederen openbaar of onderhands te worden verkocht.

4. Onroerende goederen

4.1 Kopen

Waarop dient men te letten bij aankoop?
Alvorens te beslissen kijkt men best na of het aangebodene beantwoordt aan de gestelde verwachtingen.
Is de woning in goede staat, gaan wij geen onvoorziene kosten hebben, mogen wij ons droomhuis bouwen op die grond?
Welke zijn de bijkomende kosten en wanneer moeten zij betaald worden?
Zijn alle bouw- en milieuvoorschriften aangevraagd en toegestaan?
Laat vooraf nakijken of er geen addertjes onder het gras zitten, of geen te grote schuldenlast u dreigt te verstikken.
Het is nog altijd beter te voorkomen dan te genezen.
Hoe koop ik nu het voordeligst?
Een algemeen geldende regel bestaat niet.

Een openbare verkoping kan op vele manieren gehouden worden: met premie, verdieren of mogelijkheid van hoger bod.
Neem vooraf steeds contact op met de notaris die de verkoop organiseert ten einde niet voor verrassingen gesteld te worden.

Bij verkoop uit de hand is het gebruikelijk vooraf een verkoopsovereenkomst op te stellen.
Aarzel nooit hiervoor een beroep op de notaris te doen.
Immers wanneer de overeenkomst is getekend, heeft ze de waarde van een definitief akkoord.
Later volgt enkel nog de notariële bezegeling.

Wanneer kopen wij nu het best als wij trouwplannen hebben?
Voor of na ons huwelijk?
En als niet-huwenden?
Tontine, beding van aanwas en gekruist vruchtgebruik worden dagelijks in de praktijk toegepast.

 

4.2 Huren

Verfijning van de huurwetgeving vraagt eveneens aangepaste contracten.
Welke bescherming heb ik als huurder?
En als eigenaar, wat kan ik mij veroorloven?
Wat met de waarborg en de plaatsbeschrijving?
De woning die wij huren wordt binnenkort openbaar te koop gesteld.
Hebben wij een recht van voorkoop?
Vele vragen die een deskundig antwoord vereisen.
Wat als ik een handelshuis bezit? Gelden dan dezelfde voorschriften?
En wat schrijft de pachtwet voor?

4.3 Opstal - erfpacht - natrekking

Wanneer wij bouwen op de grond van een ander, verkrijgt de eigenaar van het terrein de door ons gebouwde woning.
Hoe kunnen we dit vermijden?
Zijn er geen oplossingen om beide partijen rustig eigenaar te laten, de ene van de grond, de andere van de gebouwen?
En huren voor een zeer lange periode?
Kan dat?
Wat zijn de fiscale gevolgen ervan?
Vandaag en binnen zoveel jaren?

5. Vennootschappen

Heb ik er als zelfstandige belang bij een vennootschap op te richten?
Kan ik dit alleen of heb ik daar nog andere personen voor nodig?
En welke vorm zou voor mij de meest geschikte zijn:

Waarop moet ik letten als ik een bestaande zaak wens te kopen?
Moet ik de schulden van mijn voorganger betalen?
Kan ik de bestaande huurovereenkomst overnemen?
De notaris is ook raadsman in alle levensfasen van uw onderneming of vennootschap: bij haar oprichting, kapitaalverhoging, omzetting, fusie, ontbinding, enz.



terug naar de home page

notariskantoor Van Damme
Residentie "Groenhove"
Gistelse Steenweg 138 bus F/1

8200 Brugge (Sint-Andries) België
Tel. +32 50 38.11.11 en +32 50 40.40.40
Fax +32 50 38.57.77 en + 32 50 40.40.20
E-mail: vandamme@notare.be URL: http://www.notare.be
Laatst bijgewerkt op 18 mei 2000